Birinchi milliy-demokratik davlat - Turkiston Muxtoriyatining tarixshunosligiga doir

16.06.2022 Ilmiy xabarnoma. Seriya: Gumanitar tadqiqotlar №3 33-41
Muallif:

Nodirbek Bokijonovich KOMILOV

tarix fanlari bo'yicha falsafa doktori (PhD), Farg'ona ja- moat salomatligi tibbiyot instituti Xorijiy kafedrasi dotsenti. E-mail: n_komilov@inbox.ru

Annotatsiya:
Maqolada Turkiston muxtoriyatining tashkil topishi, unga Sovet hukumatining munosabati mahalliy va xorijlik olimlarning ilmiy tadqiqotlari asosida tahlil qilingan. Shuningdek, Turkiston Muxtoriyati a'zolari hayoti va faoliyatining yangi qirralari haqida ham ma'lumotlar berilgan. Muxtoriyat a'zolarining Turkistonda dunyoviy-demokratik davlat qurishning asosiy yo'nalishlarini belgilab berganligi, ushbu jarayon jamiyat hayotining barcha sohalarini isloh qilish zaruratini o'z ichiga olganligi ta'kidlangan.
Adabiyot:
1. Mirziyoev, Sh. (2021) 2021 yil 19 yanvardagi ma'naviy-ma'rifiy ishlar tizimini tubdan takomillashtirish, bu borada davlat va jamoat tashkilotlarining hamkorligini kuchaytirish masalalari bo'yicha vidеosеlеktor yig'ilishidagi nutqi [Speech at the video conference on January 19, 2021 on the radical improvement of the system of spiritual and educational work, strengthening cooperation between government and public organizations]. [Online]. URL: https://president.uz/uz/lists/view/4089. (Date of access: 10.09.2021)
2. Shoqay, M. (2017) Shyg'armalarynyn tolyq zhynag'y [A complete collection of works]. Vol.2. Almati: Dayk- Press.
3. Hasanov, M. (1990) Turkiston muxtoriyati: haqiqat va uydirma [Turkestan Autonomy: Truth and Fiction].
Fan va turmush. No 9. Pp.7-15.
4. A'zamxo'jaev, S. (2000) Turkiston muxtoriyati. Milliy-demokratik davlatchilik qurilishi tajribasi [Autonomy of Turkestan. Experience in building a national-democratic state]. Tashkent: Ma'naviyat.
5. Shamsutdinov, R. Karimov, Sh. (2017) Turkiston Muxtoriyati va uning taqdiri [Turkestan Autonomy and its destiny]. In: 'O'zbеk milliy davlatchiligi tarixida Turkiston Muxtoriyatining o'rni va roli' [The place and role of Tur- kestan Autonomy in the history of Uzbek national statehood]. Materials of the republican scientific and practical conference. Tashkent. Pp. 64-73.
6. Shamsutdinov, R. Turkiston Muxtoriyatiga bolsheviklar tajovuzi [Bolshevik aggression on Turkestan Au- tonomy]. [Online]. URL: https://e-tarix.uz/maqolalar/498-maqola.html. (Date of access: 08.02.2022)
7. Shamsutdinov, R. (2016) Jadidchilik harakati namoyondalarining ijtimoiy, ma'naviy-ma'rifiy qarashlariga doir [On the social, spiritual and enlightenment views of the representatives of the Jadid movement]. In: 'Jadid ma'rifatparvarlik harakatining g'oyaviy asoslari' [The ideological foundations of the modern enlightenment movement]. Materials of the republican scientific and practical conference. Tashkent. Pp. 39-47.
8. Shamsutdinov, R. (2017) Shtrihi k portretu voennogo ministra turkestanskoj avtonomii Ubajdully Hodjaeva [Strokes to the portrait of the Minister of military affairs of the Turkestan Autonomy Ubaydulla Khodjaev]. Vodiynoma, No 5. Pp. 178-190.
9. Shamsutdinov, R., Erkturk, M.X. (2017) Said Nosirxon to'ra - maorif vaziri [Said Nosirkhan Tora - Minister of Education]. Vodiynoma. No 5. Pp. 171-178.
10. A'zamxo'jaev, S. (2017) Turkiston muxtoriyati uchun kurashning g'oyaviy asoslari [Ideological founda- tions of the struggle for Turkestan autonomy]. O'zbеk milliy davlatchiligi tarixida Turkiston Muxtoriyatining o'rni va roli' [The place and role of Turkestan Autonomy in the history of Uzbek national statehood]. Materials of the republican scientific and practical conference Tashkent. Pp. 22-27.
11. A'zamxo'jaev, S. (1992) "Sho'roi Islomiya" - asli qanday edi? ['Shura Islamiya' - what was it like?]. Fan va turmush. No 5-6. Pp. 18-19.
12. Shadmanova, S. (2017) Nemis va turk tilidagi tadqiqotlarda Turkiston Muxtoriyati haqidagi qarashlar [Views on Turkestan Autonomy in German and Turkish Studies]. O'zbеk milliy davlatchiligi tarixida Turkiston Muxtoriyatining o'rni va roli' [The place and role of Turkestan Autonomy in the history of Uzbek national state- hood]. Materials of the republican scientific and practical conference Tashkent. Pp. 79-87.
13. Rajabov, Q. (2021) Turkiston Muxtoriyati vazirlari hamda Milliy Majlis a'zolari hayoti va taqdiri [Life and destiny of the Ministers of Turkestan Autonomy and members of the Milli Majlis]. Tashkent: Bodom- zor invest.
14. Mingnorov, A. (2013) Turkistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlarning milliy matbuotda yoritilishi [Coverage of socio-political processes in Turkestan in the national press]. Tashkent: Istiqlol nuri.
15. Mingnorov, A. (2017) Turkiston Muxtoriyati va uning qismati Turkiston milliy matbuoti sahifalarida [Turkestan Autonomy and its fate in the pages of the Turkestan national press]. O'zbеk milliy davlatchiligi tarixida Turkiston Muxtoriyatining o'rni va roli' [The place and role of Turkestan Autonomy in the history of Uzbek national statehood]. Materials of the republican scientific and practical conference Tashkent. Pp. 137-142.
16. Rahmatov, M. (2021) 1917 yilda o'tkazilgan Butunturkiston musulmonlarining qurultoylari [Congress of All Turkistan Muslims held in 1917]. O'tmishga nazar. No 6. Pp. 67-73.
17. Homidov, D. (2021) Said Nosirxon To'ra Kamolxon To'ra o'g'lining vafoti sanasi xususida [Said Nosirkhan Tora On the date of death of Kamolkhon Tora's son]. Jamiyat va innovatsiyalar. Issue 2 (01). Pp.56-64.
18. Jetshsbaeva, M.S. (1999) Qazaqstandag'i azamattiq qog'amdi qal iptastirudin iegіzderіne әleumettіk- filosofiyaliq taldau (Mustafa Shoqay shigarmashiligi boyinsha) [Socio-philosophical analysis of the history of civil society in Kazakhstan (based on the work of Mustafa Shokay)]. Abstract of Dissertation for the Candidate of Philosophy Sciences. Almati.
19. Jugenbaeva, G.S. (1999) Muxamedjan Tinishbaevtin omіrі men qizmeti (1879-1938) [Life and work of Muhammadjan Tinishbaev (1879-1938)]. Abstract of Dissertation for the Candidate of historical Sciences. Alma- ti.
20. Usmanova, D. (2017) Islam Shagiahmetov: zabytye geroi 1917 g [Islam Shagiakhmetov: Forgotten He- roes 1917]. Gasyrlar avazy - Ekho vekov. No 3/4. Pp. 166-175.
21. Odabashyan, M. (2001) Turkestan v sostave Sovetskoj Rossii: Problemy social'no-ekonomicheskogo i politicheskogo razvitiya, oktyabr' 1917 g. - oktyabr' 1924 g. [Turkestan within Soviet Russia: Problems of Social, Economic and Political Development, October 1917 - October 1924]. Dissertation for getting the degree of Doc- tor of Historical Sciences. Moscow.
22. Bochkareva, I. (2019) Vopros o vlasti v Turkestane nakanune i posle oktyabr'skoj revolyucii [The ques- tion of power in Turkestan on the eve and after the October Revolution]. Social'nye, kul'turnye issledovaniya i bezopasnost'. No 3. Pp. 194-202.
23. Kocaoğlu, T. (1992) Türkistan'da Yenilik Hareketleri ve Ihtilaller: 1900-1924 [Innovation Movements and Revolutions in Turkestan: 1900-1924]. Budapesht: Turkuaz dizisi.
24. Khalid, A. (1999) The Politics of Muslim Cultural Reform: Jadidism in Central Asia. New York: University of California press.
25. Khalid, A. (2007) Islam after Communism: Religion and Politics in Central Asia. London: University of California press.
26. Allworth, E. (1994) 130 years of Russian dominance, a historical overview. London: Duke university press.
Iqtibos uchun:
KOMILOV N. Birinchi milliy-demokratik davlat - Turkiston Muxtoriyatining tarixshunosligiga doir. Ilmiy xabarnoma. Seriya: Gumanitar tadqiqotlar - Scientific Bulletin. Series: Humanitarian Studies. 2022. 3 (63). 33-41.